نقشه ذهنی، راهی برای نظم دادن به تفکرات پراکنده

چند روز پیش از دست فکرهای متفاوت، شلوغی افکارم، ایده‌های کاری، برنامه‌های عقب‌افتاده و حتی برنامه روزانه بالاخره پناه بردم به یک صفحه کاغذ و تمام ایده‌ها و فکرهای پراکنده‌ای که سهم عمده‌ای از مغزم را مشغول کرده بود روی آن نوشتم.

 

خلاص شدن از فکرهای تمام‌نشدنی و کوچکی که دائم در مغزم در رفت‌وآمد بود حس فوق‌العاده‌ای داشت.

بارها شنیده بودم که این کار کمک بزرگی به نظم بخشیدن به افکار می‌کند، اما طبق قاعده «عالم بی‌عمل»هیچ‌وقت این کار را نکرده بودم.

اما بعد از چند دقیقه، همین حس خوب نوشتن و تخلیه افکار، خودش تبدیل به یک مشکل تازه شد : حالا یک کاغذ شلوغ و بی نظم و عملاً غیر قابل استفاده داشتم.

به دنبال راه‌حل برای استفاده از کاغذ ایده‌ها و افکارم به اینترنت رجوع کردم و بعد از تحقیق و جستجو با یک تکنیک آشنا شدم:تکنیک نقشه ذهنی.

این تکنیک، یکی از ساده‌ترین تکنیکهای کاربردی برای تخلیه افکار نامنظم، تقویت حافظه، یادگیری تصویری مطالب، برنامه‌ریزی و تصویرسازی برنامه‌های کوتاه و حتی بلندمدت است.

نقشه ذهنی یا مایند مپ (mind map) که با نام درخت حافظه یا نمودار درختی هم شناخته می‌شود، ساختاری تصویر گونه و درختی دارد و برای ارتباط چند موضوع مرتبط با هم استفاده می‌شود.

mind map

mind map نقشه ذهنی

 

تونی بوزان اولین بار ایده استفاده از نقشه ذهنی را در سال ۱۹۷۳ به‌عنوان بنیان‌گذار این تکنیک مطرح کرد.

یکی از کاربردهای نقشه ذهنی نظم بخشیدن به افکار پراکنده در طبقه‌بندی‌هایی مجزا و یکپارچه است. در این روش با رسم نمودار درختی موضوع در مرکز و عنوان‌ها در شاخه‌ها قرار می‌گیرد.

کاربرد دیگر این تکنیک تسهیل در به خاطر سپاری موضوعات با حجم بالای اطلاعات است.

از کاربردهای دیگر این تکنیک می‌توان به تصویر کشیدن ایده‌های هدف‌گذاری شده و زیرمجموعه‌های آن اشاره کرد، به‌طوری‌که یک ایده یا هدف در قلب نمودار قرارگرفته و با گذر زمان به شاخ و برگ آن اضافه می‌شود تا به جایی رسیده که درخت تنومند آماده باروری و استفاده ذهنی می‌باشد.

قانون‌های ساده‌ی زیر می‌تواند به بهره‌وری بیشتر از این تکنیک کمک کند:

استفاده از رنگ‌بندی مختلف در هر شاخه، تصویرسازی مرتبط با موضوع (نقاشی)، نوشتن مطالب روی خطوط، شاخص کردن هر زیرشاخه با نشانه‌گذاری برای تمایز کلمه‌های اول هر شاخه.

نکته قابل‌توجه دیگر، طراحی ساده توسط خود شخص و حتی بدون دسترسی به کامپیوتر است که در لحظه و هر جا این امکان را با داشتن فقط یک قلم و کاغذ برای ما ایجاد می‌کند.

این تکنیک یکی از قوی‌ترین تکنیک‌های یادداشت‌برداری است که در حفظ مفاهیم و به یادآوری سریع و انتقال اطلاعات از حافظه کوتاه‌مدت به بلندمدت و حافظه کاری شما، بسیار کارآمد و مفید خواهد بود.

نرم‌افزارهای خوبی هم در این زمینه، وجود دارد؛ مانند FreeMind و Xmind که با یک جستجوی ساده و به رایگان در دسترس خواهند بود.

بعد از استفاده از این تکنیک، یک طرح جامع از تمام تفکرات خود در دسترس خواهیم داشت و من هم بالاخره توانستم بعد از مدت‌هاو بعد از به دوش کشیدن بار انبوه اطلاعات پراکنده، کمی به آرامش ذهنی برسم.

محمد صفری – مدیران ایران

 

فرم ارسال نظر